جرب سارکوپتیک در سگ چیست؟
جرب سارکوپتیک (Sarcoptic Mange) که توسط کنه Sarcoptes scabiei var. canis ایجاد میشود، یکی از شایعترین و مسریترین بیماریهای پوستی سگ است. این کنه با حفر تونل در لایههای سطحی پوست زندگی میکند و باعث واکنش شدید سیستم ایمنی، خارش بسیار شدید و التهاب پوست میشود.
برخلاف دمودکس که معمولاً واگیردار نیست، جرب سارکوپتیک بهراحتی بین سگها منتقل میشود و حتی میتواند بهطور موقت باعث تحریک پوستی در انسان شود.
علائم جرب سارکوپتیک در سگ
علائم معمولاً چند هفته پس از آلودگی ظاهر میشوند و بهتدریج شدت میگیرند.
رایجترین علائم عبارتاند از:
خارش بسیار شدید، بهویژه در شب
خاراندن مداوم بدن
گاز گرفتن یا لیسیدن پوست
ریزش مو
قرمزی و التهاب
پوستههای ضخیم و زخم
دلمه بستن پوست
بوی نامطبوع در صورت عفونت ثانویه
کاهش وزن و بیقراری در موارد شدید
کدام قسمتهای بدن بیشتر درگیر میشوند؟
ضایعات معمولاً ابتدا در این نواحی دیده میشوند:
لبه گوشها
آرنجها
شکم
قفسه سینه
مفاصل پا
صورت
در صورت عدم درمان، بیماری میتواند به تمام بدن گسترش پیدا کند.
علت ابتلا به جرب سارکوپتیک
عامل بیماری، کنهای است که از طریق تماس مستقیم یا غیرمستقیم منتقل میشود.
راههای انتقال:
تماس با سگ آلوده
محل خواب مشترک
پتو و تشک آلوده
برس و شانه مشترک
پناهگاهها و مراکز نگهداری حیوانات
آیا جرب سارکوپتیک به انسان منتقل میشود؟
بله، اما بهصورت محدود و موقتی.
این کنه میتواند پس از تماس نزدیک با سگ آلوده، باعث ایجاد خارش، قرمزی و دانههای پوستی در انسان شود. با این حال، چون انسان میزبان طبیعی این کنه نیست، علائم معمولاً پس از درمان سگ و قطع تماس با حیوان آلوده برطرف میشوند.
اگر چند نفر از اعضای خانواده همزمان دچار خارش شدهاند و سگ نیز علائم مشابه دارد، باید هرچه سریعتر به دامپزشک مراجعه کنید.
چه سگهایی بیشتر در معرض خطر هستند؟
تمام سگها ممکن است به جرب سارکوپتیک مبتلا شوند، اما خطر در این شرایط بیشتر است:
تولهسگها
سگهای ولگرد
سگهای دارای ضعف سیستم ایمنی
سگهای نگهداریشده در پانسیون یا پناهگاه
سگهایی که تماس زیادی با حیوانات دیگر دارند
دامپزشک چگونه بیماری را تشخیص میدهد؟
تشخیص معمولاً بر اساس علائم بالینی و آزمایشهای زیر انجام میشود:
معاینه کامل پوست
خراش پوستی
مشاهده کنه زیر میکروسکوپ
بررسی سابقه تماس با حیوانات آلوده
پاسخ به درمان در برخی موارد
از آنجا که یافتن کنه همیشه آسان نیست، دامپزشک ممکن است بر اساس علائم و سابقه بیمار، درمان را آغاز کند.
درمان جرب سارکوپتیک
درمان باید هم برای سگ و هم برای محیط زندگی او انجام شود.
دامپزشک ممکن است از روشهای زیر استفاده کند:
داروهای ضدکنه
داروهای اختصاصی برای از بین بردن کنهها تجویز میشوند.
درمان عفونت ثانویه
اگر پوست دچار عفونت شده باشد، درمان مناسب برای کنترل آن نیز انجام میشود.
شامپوهای درمانی
برای کاهش پوستهها و کمک به بهبود پوست ممکن است شامپوهای مخصوص توصیه شوند.
ضدعفونی محیط
تمام وسایل سگ باید شسته و ضدعفونی شوند، از جمله:
جای خواب
پتو
برس
قلاده
اسباببازیها
در صورت وجود چند سگ در خانه، معمولاً همه آنها باید توسط دامپزشک بررسی شوند.
چگونه از جرب سارکوپتیک پیشگیری کنیم؟
برای کاهش خطر ابتلا:
از تماس سگ با حیوانات آلوده جلوگیری کنید.
وسایل سگ را بهطور منظم بشویید.
از داروهای پیشگیری از انگلهای خارجی طبق برنامه دامپزشک استفاده کنید.
در صورت ورود سگ جدید به خانه، ابتدا سلامت پوست او را بررسی کنید.
در صورت مشاهده خارش شدید، سریعاً به دامپزشک مراجعه کنید.
تفاوت جرب سارکوپتیک و دمودکس
ویژگیجرب سارکوپتیکدمودکسعامل بیماریکنه Sarcoptesکنه Demodexشدت خارشبسیار شدیدمعمولاً خفیف یا بدون خارشواگیرداربلهمعمولاً خیرانتقال به انسانبله، موقتخیرریزش موشایعبسیار شایعنیاز به درمانبلهبله
چه زمانی باید سریع به دامپزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر:
خارش شدید و مداوم
ریزش موی گسترده
زخم و خونریزی
ترشح چرکی
بیحالی
کاهش اشتها
خارش همزمان سایر حیوانات خانه
مراجعه فوری به دامپزشک ضروری است.
سوالات متداول
آیا جرب سارکوپتیک خودبهخود درمان میشود؟
خیر. بدون درمان، بیماری معمولاً پیشرفت میکند و به سایر حیوانات نیز منتقل میشود.
آیا انسان هم میتواند مبتلا شود؟
بله، اما معمولاً علائم در انسان موقتی هستند و با درمان سگ و قطع تماس برطرف میشوند.
آیا پس از درمان امکان بازگشت بیماری وجود دارد؟
اگر محیط ضدعفونی نشود یا سگ دوباره با حیوان آلوده تماس داشته باشد، احتمال آلودگی مجدد وجود دارد.
نتیجهگیری
جرب سارکوپتیک یکی از مسریترین بیماریهای پوستی سگ است که با خارش شدید، التهاب و ریزش مو شناخته میشود. تشخیص و درمان زودهنگام، همراه با ضدعفونی محیط و پیشگیری از تماس با حیوانات آلوده، نقش مهمی در کنترل این بیماری دارد.
دمودکس در سگ
ریزش موی سگ
خارش پوست سگ
قارچ پوستی سگ
آلرژی پوستی سگ
شوره پوست سگ
هات اسپات در سگ
کک و کنه در سگ و گربه
پیودرما (عفونت باکتریایی پوست سگ)
درماتیت سبورئیک در سگ
این مقاله توسط تیم تخصصی ArmitaPet.ir تهیه شده است.