گرمازدگی در سگ چیست؟
گرمازدگی (Heatstroke) زمانی رخ میدهد که دمای بدن سگ بیش از حد افزایش پیدا کند و بدن دیگر نتواند حرارت اضافی را دفع کند.
برخلاف انسان، سگها غدد تعریق بسیار محدودی دارند و بیشتر از طریق نفسنفس زدن و مقدار کمی تعریق از طریق پنجهها، بدن خود را خنک میکنند. به همین دلیل، در هوای گرم یا محیطهای بسته، خیلی سریعتر از انسان دچار گرمازدگی میشوند.
گرمازدگی یک اورژانس دامپزشکی است و در صورت درمان نشدن میتواند باعث آسیب به مغز، قلب، کلیهها و سایر اندامها شود.
چه سگهایی بیشتر در معرض گرمازدگی هستند؟
احتمال گرمازدگی در این سگها بیشتر است:
تولهسگها
سگهای سالمند
سگهای چاق
سگهای دارای بیماری قلبی یا تنفسی
نژادهای پوزهکوتاه مانند پاگ، بولداگ فرانسوی، بولداگ انگلیسی، بوکسر و شیتزو
سگهایی با پوشش مویی بسیار ضخیم
علتهای گرمازدگی
شایعترین علتها عبارتاند از:
ماندن داخل خودرو حتی برای چند دقیقه
پیادهروی در ساعات گرم روز
ورزش شدید در هوای گرم
نبود آب آشامیدنی کافی
قرار گرفتن در محیط بدون تهویه مناسب
ماندن طولانیمدت زیر نور مستقیم خورشید
علائم گرمازدگی در سگ
در مراحل اولیه:
نفسنفس زدن شدید
آبریزش زیاد دهان
بیقراری
ضعف
افزایش ضربان قلب
در صورت پیشرفت:
استفراغ
اسهال (گاهی همراه با خون)
قرمزی شدید لثهها
عدم تعادل هنگام راه رفتن
خوابآلودگی
لرزش عضلات
در مراحل شدید:
تشنج
از دست دادن هوشیاری
کما
شوک
اگر سگ گرمازده شد چه کنیم؟
اقدام سریع بسیار مهم است.
۱. سگ را فوراً به محیط خنک منتقل کنید.
او را از آفتاب دور کرده و به محیط دارای سایه یا تهویه مناسب ببرید.
۲. بدن را بهآرامی خنک کنید.
از آب خنک (نه یخزده) برای خنک کردن بدن استفاده کنید.
بهتر است آب روی:
شکم
کشاله ران
پنجهها
گردن
ریخته شود.
۳. از یخ استفاده نکنید.
قرار دادن مستقیم یخ یا آب بسیار سرد ممکن است باعث انقباض رگها شود و روند دفع گرما را مختل کند.
۴. اگر سگ هوشیار است
میتوانید مقدار کمی آب تازه در اختیار او قرار دهید.
نباید سگ را مجبور به نوشیدن آب کنید.
۵. سریع به دامپزشک مراجعه کنید.
حتی اگر علائم بهتر شد، مراجعه ضروری است؛ زیرا ممکن است آسیبهای داخلی با تأخیر ظاهر شوند.
چه کارهایی نباید انجام دهیم؟
در زمان گرمازدگی:
سگ را داخل آب یخ قرار ندهید.
از کمپرس یخ روی کل بدن استفاده نکنید.
نوشیدنیهای شیرین یا داروهای انسانی ندهید.
منتظر خوب شدن خودبهخود حیوان نمانید.
دامپزشک چگونه گرمازدگی را درمان میکند؟
درمان بسته به شدت بیماری ممکن است شامل موارد زیر باشد:
خنکسازی کنترلشده
سرمدرمانی وریدی
اکسیژندرمانی در صورت نیاز
کنترل فشار خون
آزمایش خون برای بررسی عملکرد کبد، کلیه و انعقاد خون
بستری و مراقبتهای ویژه در موارد شدید
چگونه از گرمازدگی پیشگیری کنیم؟
برای پیشگیری:
هرگز سگ را داخل خودرو پارکشده تنها نگذارید.
پیادهروی را به صبح زود یا عصر موکول کنید.
همیشه آب تازه همراه داشته باشید.
محیط زندگی سگ تهویه مناسب داشته باشد.
در روزهای بسیار گرم، فعالیت بدنی را کاهش دهید.
در فضای باز، سایه کافی فراهم کنید.
آیا کوتاه کردن مو از گرمازدگی جلوگیری میکند؟
در برخی نژادها، اصلاح اصولی مو ممکن است به احساس راحتی کمک کند، اما تراشیدن کامل مو همیشه توصیه نمیشود. پوشش مویی در بعضی نژادها نقش محافظتی در برابر گرما و نور خورشید دارد.
چه زمانی مراجعه فوری ضروری است؟
اگر سگ:
بیهوش شده است.
تشنج دارد.
نمیتواند راه برود.
استفراغ یا اسهال شدید دارد.
تنفس بسیار سخت دارد.
بدنش بسیار داغ است.
باید بدون تأخیر به دامپزشکی منتقل شود.
اشتباهات رایج
گذاشتن سگ داخل خودرو
پیادهروی ظهر تابستان
استفاده از آب یخ
نادیده گرفتن نفسنفس زدن شدید
محدود کردن آب آشامیدنی
ادامه ورزش در هوای گرم
سوالات متداول
آیا سگ داخل خودرو با پنجره نیمهباز هم ممکن است گرمازده شود؟
بله. دمای داخل خودرو در مدت کوتاهی میتواند به سطح خطرناکی برسد، حتی اگر پنجره کمی باز باشد.
آیا همه نژادها به یک اندازه در معرض گرمازدگی هستند؟
خیر. نژادهای پوزهکوتاه، سگهای چاق، سالمند و دارای بیماریهای قلبی یا تنفسی معمولاً آسیبپذیرتر هستند.
آیا بعد از بهبود ظاهری هم باید به دامپزشک مراجعه کرد؟
بله. گرمازدگی ممکن است باعث آسیب داخلی شود که در ساعات بعدی خود را نشان دهد.
نتیجهگیری
گرمازدگی یکی از خطرناکترین اورژانسهای فصل گرما در سگها است. شناخت علائم اولیه، خنک کردن صحیح بدن و انتقال سریع به دامپزشکی میتواند جان حیوان را نجات دهد. با رعایت نکات سادهای مانند تأمین آب کافی، پرهیز از فعالیت در ساعات گرم و هرگز تنها نگذاشتن سگ در خودرو، میتوان از بیشتر موارد گرمازدگی پیشگیری کرد.
کمکهای اولیه برای سگ
مسمومیت در سگ
خفگی در سگ (مقاله بعدی)
تشنج در سگ
خونریزی در سگ
شکستگی استخوان در سگ
کمآبی بدن در سگ
آب مورد نیاز سگ
CPR یا احیای قلبی ریوی سگ
جعبه کمکهای اولیه سگ
این مقاله توسط تیم تخصصی ArmitaPet.ir تهیه شده است.